Η λεύκανση δοντιών είναι σήμερα μια από τις πιο συχνά ζητούμενες αισθητικές θεραπείες, και ταυτόχρονα μια από τις πιο παρεξηγημένες. Γύρω της έχουν χτιστεί αρκετές παρανοήσεις, από τα προϊόντα που υπόσχονται λεύκανση χωρίς να αλλάζουν πραγματικά το χρώμα του δοντιού, μέχρι τον φόβο ότι φθείρει το σμάλτο.

Αξίζει λοιπόν να δούμε με καθαρά επιστημονική ματιά τι πραγματικά ισχύει: πώς λευκαίνονται τα δόντια, ποιες μέθοδοι έχουν αποτέλεσμα και πόσο διαρκεί.

Σε αυτόν τον οδηγό εξηγούμε πώς λευκαίνουν τα δόντια, ποιες μέθοδοι δίνουν αποτέλεσμα, ποιες απλώς καθαρίζουν την επιφάνεια καθώς και τη διάρκειά της. Επίσης αν βλάπτει το σμάλτο και για ποιους δεν ενδείκνυται. Στόχος μας δεν είναι μια υπόσχεση για «κάτασπρα» δόντια, αλλά ένα φυσικό, φωτεινότερο χαμόγελο που το πετυχαίνουμε με ασφάλεια.

Η σύντομη απάντηση

Αληθινό αποτέλεσμα δίνει η επαγγελματική λεύκανση, είτε στο ιατρείο είτε στο σπίτι με εξατομικευμένα μασελάκια (νάρθηκες) που φτιάχνει ο οδοντίατρος. Τα προϊόντα του εμπορίου αφαιρούν κυρίως επιφανειακούς λεκέδες και δεν αλλάζουν το χρώμα του δοντιού. Το αποτέλεσμα κρατάει συνήθως από 8 έως 12 μήνες, και σε αρκετούς ασθενείς ακόμα περισσότερο, ανάλογα με τις συνήθειές τους.

Γιατί κιτρινίζουν και σκουραίνουν τα δόντια

Πριν μιλήσουμε για λεύκανση, αξίζει να κατανοήσουμε γιατί αλλάζει το χρώμα των δοντιών, καθώς η αιτία της δυσχρωμίας καθορίζει και την καταλληλότερη αντιμετώπιση. Οι χρώσεις διακρίνονται σε δύο βασικές κατηγορίες.

Εξωτερικές χρώσεις. Δημιουργούνται από ουσίες που έρχονται καθημερινά σε επαφή με τα δόντια, όπως ο καφές, το τσάι, το κόκκινο κρασί, οι τροφές με έντονες χρωστικές και, κυρίως, το κάπνισμα. Συνήθως ανταποκρίνονται πολύ καλά στον καθαρισμό και στη λεύκανση.

Εσωτερικές χρώσεις. Προέρχονται από το εσωτερικό του δοντιού. Μπορεί να εμφανιστούν με την πάροδο της ηλικίας, καθώς η αδαμαντίνη λεπταίνει και γίνεται πιο ορατή η φυσικά πιο κίτρινη οδοντίνη, έπειτα από τραυματισμό ή απονεύρωση, καθώς και λόγω ορισμένων φαρμάκων που έχουν ληφθεί κατά την παιδική ηλικία. Οι δυσχρωμίες αυτές είναι πιο απαιτητικές και συχνά χρειάζονται διαφορετική ή συνδυαστική προσέγγιση.

Γι' αυτό, πριν επιλεγεί οποιαδήποτε μέθοδος λεύκανσης, είναι σημαντικό να εντοπιστεί η πραγματική αιτία της αλλαγής του χρώματος.

Πώς λευκαίνουν πραγματικά τα δόντια

Η λεύκανση δεν είναι καθαρισμός. Το ενεργό συστατικό της λευκαντικής ουσίας είναι υπεροξείδιο του υδρογόνου ή του καρβαμιδίου. Η ουσία εισχωρεί στο σμάλτο και την οδοντίνη και διασπά χημικά τα μόρια που δίνουν στο δόντι τον σκούρο ή κίτρινο τόνο του. Γι' αυτό μια λευκαντική οδοντόκρεμα, που δρα μόνο στην επιφάνεια, δεν μπορεί να φέρει το ίδιο αποτέλεσμα με τη λευκαντική γέλη (gel).

Εδώ αξίζει μια διευκρίνιση καθώς μπερδεύει πολλούς. Η λάμπα που βλέπετε σε κάποια πρωτόκολλα, LED ή «λέιζερ», δεν λευκαίνει από μόνη της. Απλώς επιταχύνει τη δράση του τζελ. Το χρώμα το αλλάζει το υπεροξείδιο, όχι το φως.

Οι μέθοδοι, και τι να περιμένετε από την καθεμία

• Λεύκανση στο ιατρείο. Υψηλή συγκέντρωση, ορατό αποτέλεσμα σε μία ως τρεις συνεδρίες.
• Μασελάκια στο σπίτι από τον οδοντίατρο. Επαγγελματικό τζελ, καθημερινή χρήση για 10 ως 20 ημέρες.
• Οδοντόκρεμες και ταινίες φαρμακείου. Επιφανειακοί λεκέδες, περιορισμένη αλλαγή τόνου.

Στη λεύκανση στο ιατρείο, ο οδοντίατρος προστατεύει τα ούλα καθώς εφαρμόζει το λευκαντικό τζελ και επιτυγχάνει άμεσα ορατό αποτέλεσμα σε μία μόνο επίσκεψη. Στη λεύκανση με μασελάκια η διαδικασία διαφέρει. Παίρνουμε αποτύπωμα και κατασκευάζουμε εξατομικευμένα ναρθηκάκια που εφαρμόζουν ακριβώς στα δικά σας δόντια. Προμηθεύεστε με λευκαντικό υλικό το οποίο προσαρμόζετε στο ναρθηκάκι ώστε να δρα ομοιόμορφα. Πολλές φορές τα συνδυάζουμε: μια συνεδρία στο ιατρείο για γρήγορη εκκίνηση και μασελάκια για συντήρηση στο σπίτι.

Υπάρχει και ένας πρακτικός λόγος να προτιμήσετε τον οδοντίατρο, πέρα από το αποτέλεσμα. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία επιτρέπει τα ισχυρά λευκαντικά, με συγκέντρωση υπεροξειδίου από 0,1% και έως 6%, μόνο μέσα στο οδοντιατρείο. Ό,τι κυκλοφορεί ελεύθερα εκτός έχει πολύ χαμηλότερη συγκέντρωση, γι' αυτό και πιο φτωχό αποτέλεσμα.

Τι δεν λευκαίνει, ό,τι κι αν κάνετε

Η λεύκανση δρα μόνο στο φυσικό δόντι. Τα τεχνητά υλικά κρατούν το χρώμα με το οποίο κατασκευάστηκαν, οπότε δεν αλλάζουν τόνο:

• τα σφραγίσματα
• οι όψεις πορσελάνης
• οι στεφάνες και οι γέφυρες

Αυτό έχει μια πρακτική συνέπεια στη σειρά των πραγμάτων. Αν σκέφτεστε λεύκανση και έχετε ή θα βάλετε αισθητικές αποκαταστάσεις στα μπροστινά δόντια, πρώτα λευκαίνουμε τα φυσικά δόντια και μετά ταιριάζουμε τις αποκαταστάσεις στον νέο, φωτεινότερο τόνο. Διαφορετικά, το τεχνητό δόντι θα δείχνει πιο σκούρο δίπλα στα υπόλοιπα.

Ξεχωριστή περίπτωση είναι ένα μεμονωμένο δόντι που έχει αλλάξει χρώμα μετά από απονεύρωση. Αυτές οι περιπτώσεις δεν αντιμετωπίζονται με τον συνηθισμένο τρόπο, χρειάζεται εσωτερική λεύκανση. Το ίδιο ισχύει και για βαθιές δυσχρωμίες, όπως αυτές που προκλήθηκαν από παλιά αντιβίωση (τετρακυκλίνης).

Πόσο διαρκεί το αποτέλεσμα της λεύκανσης

Το αποτέλεσμα της λεύκανσης δεν είναι μόνιμο, καθώς τα δόντια έρχονται καθημερινά σε επαφή με χρωστικές ουσίες. Στους περισσότερους ανθρώπους διατηρείται για 8 έως 12 μήνες, ενώ σε όσους προσέχουν τις συνήθειές τους μπορεί να διαρκέσει ακόμη και αρκετά χρόνια.

Η διάρκειά του εξαρτάται κυρίως από τις καθημερινές συνήθειες:

• Το κάπνισμα αποτελεί τον σημαντικότερο επιβαρυντικό παράγοντα.
• Ο καφές, το τσάι και το κόκκινο κρασί επιταχύνουν την επαναχρώση των δοντιών.
• Ο τακτικός καθαρισμός και η καλή στοματική υγιεινή συμβάλλουν στη διατήρηση του αποτελέσματος.

Το αποτέλεσμα μπορεί να ανανεώνεται εύκολα με μια σύντομη θεραπεία συντήρησης, συνήθως κάθε 12 έως 18 μήνες. Έτσι, διατηρείται η φωτεινότητα του χαμόγελου χωρίς να απαιτείται κάθε φορά μια ολοκληρωμένη θεραπεία λεύκανσης από την αρχή.

Πώς να κρατήσει το αποτέλεσμα περισσότερο

Οι πρώτες σαράντα οκτώ ώρες μετά τη λεύκανση είναι οι πιο κρίσιμες καθώς το δόντι είναι προσωρινά πιο δεκτικό στις χρωστικές. Μέσα σε αυτό το διάστημα βοηθά να κρατήσετε μια πιο ουδέτερη σε χρώμα διατροφή και να αποφύγετε ό,τι λεκιάζει, δηλαδή καφέ, τσάι, κόκκινο κρασί, χρωματιστά αναψυκτικά και το κάπνισμα. Στη συνέχεια, μερικές μικρές συνήθειες προστατεύουν το αποτέλεσμα. Πίνετε τα χρωστικά ροφήματα με καλαμάκι όταν γίνεται, ξεπλένετε το στόμα με νερό μετά από αυτά, και κρατάτε σταθερό βούρτσισμα και τακτικό καθαρισμό. Έτσι η λεύκανση δεν είναι κάτι που το κάνετε μία φορά και ξεχνιέται, αλλά ένα αποτέλεσμα που συντηρείται με ελάχιστο κόπο.

Χαλάει τα δόντια η λεύκανση

Είναι ο πιο συνηθισμένος φόβος, και η απάντηση είναι όχι, όταν γίνεται σωστά. Η επαγγελματική λεύκανση με τη σωστή συγκέντρωση και υπό οδοντιατρική επίβλεψη δεν καταστρέφει το σμάλτο. Το πιο συχνό που θα νιώσετε είναι μια παροδική ευαισθησία στο κρύο ή ένας ήπιος ερεθισμός στα ούλα, που υποχωρεί μόνος του σε λίγες μέρες. Ο πραγματικός κίνδυνος υπάρχει στην ανεξέλεγκτη χρήση δυνατών προϊόντων χωρίς καθοδήγηση, εκεί που κανείς δεν έχει ελέγξει πρώτα την κατάσταση των δοντιών.

Ποιοι καλό είναι να περιμένουν

Η λεύκανση δεν ενδείκνυται για όλους, τουλάχιστον όχι αμέσως. Την αναβάλλουμε ή την αποφεύγουμε όταν υπάρχει:

• τερηδόνα ή ενεργή φλεγμονή στα ούλα, που πρέπει να αντιμετωπιστούν πρώτα
• έντονη ευαισθησία ή εκτεθειμένες ρίζες
• εγκυμοσύνη ή θηλασμός, όπου προτιμούμε να περιμένουμε

Γι' αυτό η λεύκανση ξεκινά πάντα με έναν έλεγχο και έναν καθαρισμό. Θέλουμε να βρούμε την αιτία της δυσχρωμίας και να δουλέψουμε πάνω σε ένα υγιές στόμα, ώστε το αποτέλεσμα να είναι ομοιόμορφο και ασφαλές.

Λεύκανση δοντιών στην Ηλιούπολη

Στο Dental-i, στην Ηλιούπολη, ξεκινάμε με μια σύντομη αξιολόγηση για να δούμε από πού προέρχεται η χρώση των δοντιών σας και ποια μέθοδος ταιριάζει στην περίπτωσή σας. Σας εξηγούμε με ειλικρίνεια πόσο φωτεινότερο αποτέλεσμα μπορούμε ρεαλιστικά να πετύχουμε και πόσο θα κρατήσει, χωρίς υπερβολικές υποσχέσεις για ένα χαμόγελο που δεν θα δείχνει φυσικό.

Συχνές ερωτήσεις

Δρ. Χρήστος Βασιλάρας

Οδοντίατρος και συνιδρυτής του Dental-i στην Ηλιούπολη. Ασχολείται με την αισθητική και αποκαταστατική οδοντιατρική, με έμφαση σε αποτελέσματα που δείχνουν φυσικά και αντέχουν στον χρόνο.