Οδοντιατρικός έλεγχος τον Σεπτέμβριο: γιατί αξίζει για παιδιά και ενήλικες

Τον Σεπτέμβριο ξαναμπαίνουν σε πρόγραμμα το σχολείο και η δουλειά, και μαζί τους οι ώρες του ύπνου και της γυμναστικής. Το στόμα σπάνια μπαίνει σε αυτή τη λίστα, παρότι είναι από τα πρώτα πράγματα που ξεφεύγουν από τη ρουτίνα τους δύο μήνες που μόλις πέρασαν.

Σε αυτόν τον οδηγό θα δείτε τι αλλάζει πραγματικά μέσα στο στόμα τους καλοκαιρινούς μήνες, τι περιλαμβάνει ένας σωστός έλεγχος σε έναν ενήλικα και τι σε ένα παιδί, και γιατί η αρχή της σχολικής χρονιάς είναι η πιο πρακτική στιγμή για να γίνει.

Η σύντομη απάντηση

Για τους περισσότερους ανθρώπους ο προληπτικός οδοντιατρικός έλεγχος συνιστάται κάθε έξι μήνες. Αν ο τελευταίος σας έγινε πριν από το καλοκαίρι, ο Σεπτέμβριος πέφτει ακριβώς στο διάστημα αυτό. Ο έλεγχος είναι μια σύντομη επίσκεψη που εντοπίζει τερηδόνα και φλεγμονή των ούλων όσο είναι ακόμη μικρές, τότε δηλαδή που η αντιμετώπιση είναι απλή. Για τα παιδιά υπάρχει και ένας δεύτερος λόγος, καθαρά πρακτικός: μια θεραπεία που θα προγραμματιστεί τώρα δεν θα διακόψει το σχολείο αργότερα.

Τι αλλάζει το καλοκαίρι μέσα στο στόμα

Αυτό που αλλάζει τους καλοκαιρινούς μήνες είναι η σταθερότητα των συνηθειών, και συμβαίνει σχεδόν σε όλους με τον ίδιο τρόπο:

• Το βούρτσισμα χάνει τη σταθερή του ώρα, γιατί λείπει το πρωινό ξυπνητήρι που την κρατούσε στη θέση της, και το βραδινό είναι συνήθως το πρώτο που ξεχνιέται.
• Αυξάνονται τα ενδιάμεσα σνακ και τα ροφήματα με ζάχαρη, και εκείνο που βαραίνει περισσότερο είναι η συχνότητα με την οποία μπαίνει ζάχαρη στο στόμα μέσα στην ημέρα.
• Τα ταξίδια μεταθέτουν τα ραντεβού. Ένας πόνος που ξεκίνησε τον Ιούλιο συχνά περιμένει μέχρι να επιστρέψουν όλοι.

Καθεμιά από αυτές τις αλλαγές είναι ασήμαντη σε διάστημα δύο μηνών. Όλες μαζί όμως αφήνουν την πλάκα να μένει περισσότερη ώρα πάνω στα δόντια, και ο χρόνος αυτός είναι που τελικά μετράει.

Τι περιλαμβάνει ο έλεγχος σε έναν ενήλικα

Ο προληπτικός έλεγχος είναι μια δομημένη εξέταση που περνά από τέσσερα σημεία με τη σειρά:

• Τα δόντια, για τερηδόνα σε πρώιμο στάδιο, ιδίως ανάμεσα στα δόντια όπου δεν φαίνεται με γυμνό μάτι.
• Τα ούλα, για φλεγμονή, αιμορραγία και σημάδια περιοδοντικής νόσου.
• Τις παλιές εμφράξεις, τις θήκες και τις γέφυρες, για φθορά, ραγίσματα ή διαρροή στα όριά τους.
• Τα μαλακά μόρια, δηλαδή τη γλώσσα, τις παρειές και τον βλεννογόνο, για αλλοιώσεις που αξίζει να παρακολουθηθούν.

Ακτινογραφίες δεν γίνονται ως ρουτίνα σε κάθε επίσκεψη. Γίνονται όταν τις υποδεικνύει η κλινική εικόνα ή το ιστορικό, γιατί δείχνουν αυτό που η εξέταση με το μάτι δεν φτάνει, όπως η τερηδόνα ανάμεσα στα δόντια ή η κατάσταση του οστού.

Τι περιλαμβάνει ο έλεγχος σε ένα παιδί

Στα παιδιά ο έλεγχος έχει ένα επιπλέον σκέλος, την ανάπτυξη. Πέρα από την τερηδόνα και τα ούλα, ο οδοντίατρος παρακολουθεί τη σειρά με την οποία βγαίνουν τα μόνιμα δόντια, τον χώρο που υπάρχει για αυτά, και τον τρόπο που κλείνουν οι γνάθοι. Ελέγχει επίσης αν οι μασητικές επιφάνειες των μόνιμων γομφίων χρειάζονται προστασία, και αν το παιδί καθαρίζει αποτελεσματικά μόνο του ή χρειάζεται ακόμη βοήθεια.

Τα περισσότερα από αυτά ένας γονιός δεν έχει τρόπο να τα δει. Ένα μόνιμο δόντι που βγαίνει σε λάθος θέση ή ένα παιδικό δόντι που καθυστερεί να πέσει περνούν εντελώς απαρατήρητα στο σπίτι, και όσο μένουν χωρίς παρακολούθηση τόσο πιο σύνθετη γίνεται η διόρθωση αργότερα.

Γιατί ο Σεπτέμβριος είναι η σωστή στιγμή για τα παιδιά

Ο λόγος είναι πρακτικός και έχει να κάνει με το ημερολόγιο. Τον Σεπτέμβριο η χρονιά μόλις ξεκινά, οι υποχρεώσεις είναι ακόμη λίγες και μια απουσία από το σχολείο κοστίζει σαφώς λιγότερο απ' ό,τι τον Μάιο. Αν από τον έλεγχο προκύψει κάτι που θέλει θεραπεία, υπάρχει χρόνος να προγραμματιστεί με άνεση αντί να γίνει επειγόντως μέσα στις εξετάσεις ή λίγο πριν από τις διακοπές.

Υπάρχει και ένα δεύτερο όφελος που φαίνεται αργότερα. Ένα παιδί που έρχεται στο ιατρείο ενώ όλα είναι εντάξει συνηθίζει την οδοντιατρική καρέκλα σε μια στιγμή που δεν το πονάει τίποτα, και αυτό αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο θα δεχτεί μια θεραπεία όταν κάποτε χρειαστεί.

Τα sealants, η πιο υποτιμημένη κίνηση πρόληψης

Όταν βγαίνουν οι πρώτοι μόνιμοι γομφίοι, γύρω στα έξι, φέρνουν μαζί τους βαθιές αύλακες στη μασητική τους επιφάνεια. Εκεί μαζεύονται υπολείμματα τροφών που καμία οδοντόβουρτσα δεν φτάνει να καθαρίσει, και εκεί ξεκινά η μεγάλη πλειοψηφία της παιδικής τερηδόνας.

Το προληπτικό σφράγισμα οπών και σχισμών (sealant) καλύπτει αυτές τις αύλακες με ένα λεπτό προστατευτικό υλικό. Είναι ανώδυνη διαδικασία που γίνεται χωρίς αναισθησία και αφήνει άθικτη την υγιή οδοντική ουσία. Γίνεται σε μία σύντομη επίσκεψη και ελέγχεται στη συνέχεια σε κάθε ραντεβού, γιατί με τον χρόνο μπορεί να φθαρεί και να χρειαστεί ανανέωση. Ο έλεγχος του Σεπτεμβρίου είναι η φυσική στιγμή να δούμε αν το παιδί βρίσκεται σε αυτή τη φάση.

Τα αθλήματα της χρονιάς και ο προστατευτικός νάρθηκας

Ο Σεπτέμβριος είναι και ο μήνας που ξεκινούν οι αθλητικές δραστηριότητες. Σε αθλήματα με επαφή ή με μπάλα, ο προστατευτικός νάρθηκας μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο τραυματισμού στα μπροστινά δόντια. Ο νάρθηκας που κατασκευάζεται στο ιατρείο πάνω στο αποτύπωμα του παιδιού εφαρμόζει καλύτερα και ενοχλεί λιγότερο από τους έτοιμους του εμπορίου, και ένα παιδί φοράει πολύ πιο πρόθυμα κάτι που δεν το ενοχλεί.

Πόσο συχνά χρειάζεται ο έλεγχος

Το εξάμηνο είναι ο γενικός κανόνας, όχι όμως ο μοναδικός. Πιο συχνός έλεγχος έχει νόημα σε ορισμένες περιπτώσεις:

• όταν υπάρχει ιστορικό συχνής τερηδόνας
• όταν υπάρχει φλεγμονή ή νόσος των ούλων
• στους καπνιστές
• σε όσους φορούν σιδεράκια ή έχουν εμφυτεύματα
• στην εγκυμοσύνη και σε καταστάσεις όπως ο διαβήτης, όπου τα ούλα ευαισθητοποιούνται

Τη συχνότητα που ταιριάζει σε εσάς ή στο παιδί σας την ορίζουμε μαζί, με βάση την κλινική εικόνα και το ιστορικό σας.

Τι μπορείτε να κάνετε από την πρώτη εβδομάδα

Πριν καν κλείσετε ραντεβού, τρία πράγματα επαναφέρουν τη ρουτίνα σχεδόν αμέσως:

• Ξανασυνδέστε το βούρτσισμα με μια σταθερή ώρα, ιδίως το βραδινό, που είναι και το πιο σημαντικό.
• Επαναφέρετε τον καθημερινό καθαρισμό ανάμεσα στα δόντια, με νήμα ή μεσοδόντιο βουρτσάκι.
• Μαζέψτε τα ενδιάμεσα σνακ σε συγκεκριμένες ώρες αντί να είναι διάσπαρτα μέσα στην ημέρα.

Ο κανόνας μας: ο έλεγχος υπάρχει για να μένουν τα προβλήματα μικρά. Οι περισσότερες επισκέψεις τελειώνουν με μια απλή επιβεβαίωση ότι όλα πάνε καλά, και αυτό είναι ακριβώς το ζητούμενο.

Οδοντιατρικός έλεγχος στην Ηλιούπολη

Στο Dental-i, στην Ηλιούπολη, ο προληπτικός έλεγχος γίνεται για όλη την οικογένεια, με ξεχωριστή προσέγγιση για τα παιδιά και για τους ενήλικες. Αν από τον έλεγχο προκύψει κάτι, θα σας εξηγήσουμε τι είναι, πόσο επείγει και ποιες είναι οι επιλογές, πριν προγραμματιστεί οτιδήποτε.

Συχνές ερωτήσεις

Δρ. Χρήστος Βασιλάρας

Οδοντίατρος και συνιδρυτής του Dental-i στην Ηλιούπολη. Ασχολείται με την αισθητική και αποκαταστατική οδοντιατρική, με έμφαση σε αποτελέσματα που δείχνουν φυσικά και αντέχουν στον χρόνο.

Δρ. Νάντια Υφαντή

Παιδοδοντίατρος (DDS, MSc) και συνιδρύτρια του Dental-i στην Ηλιούπολη. Εξειδικεύεται στη στοματική υγεία βρεφών, παιδιών και εφήβων, με έμφαση στην πρόληψη και στη δημιουργία μιας θετικής, χωρίς φόβο σχέσης του παιδιού με τον οδοντίατρο.